LIỆT MẶT: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG, CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ

Bệnh liệt mặt mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng nhưng nó có thể gây ra một số biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe, thẩm mỹ và tâm lý của người bệnh. Bệnh nhân bị liệt mặt cần đi khám sớm vì đây có thể là một triệu chứng của đột quỵ. 

liệt mặt
Liệt mặt là liệt dây thần kinh số VII

1. LIỆT MẶT LÀ BỆNH GÌ?

Liệt mặt hay còn gọi là liệt dây thần kinh số VII, là tình trạng mất vận động h.o.àn t.o.àn hay một phần các cơ của nửa mặt.

Liệt mặt được chia thành liệt mặt kiểu trung ương (CN VII-Central lesion) và liệt mặt kiểu ngoại biên (CN VII-Peripheral lesion)

2. TRIỆU CHỨNG VÀ NGUYÊN NHÂN GÂY LIỆT MẶT TRUNG ƯƠNG 

2.1. Nguyên nhân gây liệt mặt trung ương

Liệt mặt kiểu trung ương có thể xảy ra do bệnh lý mạch máu não hoặc tổn thương não. Nguyên nhân thường gặp là:

– Tổn thương não tại nhân hoặc do các vùng lân cận chèn ép: u não, áp xe não, khối máu tụ trong hoặc ngoài não (chấn thương sọ não).

– Bệnh lý mạch máu: đột quỵ não (dạng xuất huyết não hoặc nhồi máu não), dị dạng mạch máu não.

2.2. Triệu chứng liệt mặt trung ương

– Liệt 1/4 dưới của mặt.

– Các phần còn lại của mặt không thay đổi (mắt nhắm kín hoặc có thể hở nhẹ, vẫn còn nếp nhăn trán, nước mắt, nước bọt, cảm giác lưỡi bình thường).

Những triệu chứng đi kèm khác là:

– Yếu tê nửa người cùng bên hoặc đối bên với liệt mặt

– Nói đớ

– Ù tai

– Đi đứng mất thăng bằng

2.3.  Vị trí tổn thương trong liệt mặt trung ương

Trong liệt mặt kiểu trung ương, tổn thương được xác định trên não. 

Nhân dây thần kinh số VII nằm ở cầu não, một phần nằm phía sau của não bộ. Nhân dây thần kinh số VII có hai phần: phần trên phân bố vận động cho 1/4 mặt cùng bên được chi phối bởi hai bên bán cầu (hai nhân VII bên trái và bên phải), còn phần dưới phân bố vận động có 1/4 dưới của mặt cùng bên) chỉ được chi phối bởi một bàn cầu bên đối diện.  

liệt mặt
Nhân dây thần kinh số VII nằm ở cầu não và phía sau não bộ

3. TRIỆU CHỨNG VÀ NGUYÊN NHÂN GÂY LIỆT MẶT NGOẠI BIÊN

3.1. Nguyên nhân gây liệt mặt ngoại biên

Với vị trí tổn thương là đoạn dây thần kinh VII đã ra khỏi cầu não, có nhiều nguyên nhân gây liệt mặt như: u dây thần kinh VII (tế bào Schwann…), nhiễm virus hoặc vi khuẩn, chấn thương hoặc bệnh tự miễn.

Với vị trí tổn thương là đoạn dây thần kinh VII còn nằm trong bán cầu não, nguyên nhân gây liệt mặt thường do đột quỵ não (nhồi máu não, xuất huyết não) hoặc các dị dạng mạch máu não.

3.2. Triệu chứng liệt mặt ngoại biên

– Liệt 1/2 mặt: Một bên mặt bị bất động

– Mờ nếp nhăn trán

– Mắt nhắm không kín (hở khe mi nhiều)

– Lông mày chảy xệp xuống

– Mờ nếp mũi

– Má xệ xuống

– Chảy nước mắt mắt bên liệt

– Chảy nước miếng bên bị liệt

– Khó nhai bên liệt

– Có thể có giảm hoặc dị cảm một bên.

Các triệu chứng khác đi kèm là: 

– Ù tai.

– Liệt hoặc yếu nửa nguời bên đối diện (trong các hội chứng Millard – Gubler hay hội chứng Foville của nhồi máu não).

– Liệt hoặc tê tứ chi (hội chứng Guillaine – Barre).

– Rối loạn ngôn ngữ: nói đớ, mất các sử dụng từ hoặc nói lung tung không đúng ý nghĩa …).

– Quên thoáng qua

– Nhìn đôi. 

liệt mặt
Triệu chứng liệt mặt ngoại biên và liệt mặt trung ương

3.3. Vị trí tổn thương trong liệt mặt ngoại biên

Trong liệt mặt kiểu ngoại biên, vị trí tổn thương là nơi xuất phát ra của dây thần kinh VII từ nhân nằm ở cầu não.

4. ĐỐI TƯỢNG CÓ NGUY CƠ BỊ LIỆT MẶT

Liệt mặt ngoại biên có thể xảy ra ở mọi đối tượng, không phân biệt giới tính, tuổi tác. Tuy nhiên một số đối tượng có nguy cơ bị liệt mặt ngoại biên cao hơn là:

– Người có hệ miễn dịch bị suy giảm và sức khỏe yếu.

– Người phải đi sớm về khuya, làm việc ban đêm trong môi trường tiếp xúc với gió lạnh…

Liệt mặt trung ương thường xảy ra ở những người có yếu tố nguy cơ đột quỵ não như:

– Tăng huyết áp (huyết áp cao)

– Đái tháo đường (tiểu đường)

– Hút thuốc lá

– Ít vận động

– Béo phì

– Thường xuyên căng thẳng

– Sử dụng thuốc ngừa thai

– Thường xuyên sử dụng rượu bia

– Sử dụng chất kích thích

– Có bệnh lý tim mạch

liệt mặt
Sử dụng nhiều rượu bia làm tăng nguy cơ liệt mặt do đột quỵ

Sử dụng nhiều rượu bia làm tăng nguy cơ liệt mặt do đột quỵ

5. PHƯƠNG PHÁP VÀ CÁCH CHẨN ĐOÁN BỆNH LIỆT MẶT

Liệt mặt được chẩn đoán dựa trên lâm sàng. Trong một số trường hợp như bệnh nhân đã bị liệt lâu ngày, liệt nhẹ khó phân biệt được liệt mặt kiểu trung ương hay ngoại biên. Những trường hợp này thường sử dụng điện cơ hoặc MRI não để chẩn đoán xác định.

Ngoài ra, những cận lâm sàng khác được sử dụng để tầm soát yếu tố nguy cơ hoặc tìm nguyên nhân gây liệt mặt.

6. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ BỆNH LIỆT MẶT

6.1. Điều trị liệt mặt trung ương

– Điều trị nguyên nhân

– Điều trị dự phòng tái phát

– Hạn chế và kiểm soát các yếu tố nguy cơ

– Tập vật lý trị liệu 

liệt mặt
Thực hiện ph.ẫ.u th.u.ật để điều trị bệnh liệt mặt

6.2. Điều trị liệt mặt ngoại biên

– Điều trị nội khoa: các nhóm thuốc ức chế tình trạng viêm (corticoid); nhóm kháng virus, nhóm thuốc giãn mạch (trong trường hợp tổn thương do co mạch máu nuôi), nhóm thuốc tái tạo bao myelin (bao quanh sợi trục thần kinh) và nhóm tăng dẫn truyền thần kinh.

– Điều trị ngoại khoa: ph.ẫ.u th.u.ật giải phóng dây thần kinh trong ống thần kinh mặt do viêm tai, ph.ẫ.u th.u.ật vùng bị u chèn ép,…

– Y học cổ truyền: châm cứu, cấy chỉ, … 

– Tập vật lý trị liệu

7. DI CHỨNG CỦA BỆNH LIỆT MẶT

Liệt mặt ngoại biên có thể gây ra các di chứng:

– Mất thẩm mỹ.

– Co thắt nửa mặt.

– Viêm kết mạc, viêm giác mạc, loét giác mạc, lộn mí, chảy nước mắt không kiểm soát.

Liệt VII trung ương có thể gây ra các di chứng:

– Co thắt nửa mặt kèm nửa người bị yếu hoặc liệt.

– Rối loạn ngôn ngữ: nói đớ.

8. CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA BỆNH LIỆT MẶT

Có thể phòng ngừa liệt mặt bằng các cách sau:

– Tăng cường sức đề kháng.

– Chích ngừa tuỳ theo lứa tuổi

– Giữ ấm cơ thể, tránh để cơ thể lạnh đột ngột. 

– Hạn chế và kiểm soát các yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ.

9. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ BỆNH LIỆT MẶT

Câu hỏi 1: Liệt mặt có nguy hiểm không?

Liệt dây thần kinh số VII kiểu ngoại biên đơn thuần không nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên bệnh gây ra các triệu chứng méo miệng, mặt xệ,… làm bệnh nhân mất thẩm mỹ, thiếu tự tin giao tiếp. 

Nhưng điều quan trọng là khi bị liệt mặt, bệnh nhân cần đến cơ sở y tế để phân biệt liệt mặt do đột quỵ hay do các nguyên nhân khác. Những nguyên nhân còn lại của liệt dây thần kinh số VII đều nguy hiểm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân sau này.

Câu hỏi 2:. Bệnh liệt mặt ngoại biên (liệt bell) có kh.ỏ.i h.o.àn t.o.àn được không?

Bệnh có thể cải thiện nhanh nếu được hỗ trợ điều trị sớm bằng thuốc, kết hợp châm cứu và tập vật lí trị liệu.

@bvtmgangnamsaigon

18 năm đau khổ dứt điểm như thế nào #bacsiphungmanhcuong #pttm #thammy

♬ nhạc nền – BV THẨM MỸ GANGNAM SÀI GÒN – BV THẨM MỸ GANGNAM SÀI GÒN

10. ĐIỀU TRỊ LIỆT MẶT Ở ĐÂU?

Bệnh viện Thẩm Mỹ GangNam số 562 Cộng Hoà, Phường 12, Quận Tân Bình được xem là một trong những địa chỉ chữa bệnh liệt mặt uy tín tại TP.HCM, là địa chỉ tin cậy về khám và điều trị các bệnh lý liệt dây thần kinh số 7. 

Bệnh viện có nhóm giáo sư và bác sĩ Hàn Quốc làm cố vấn chuyên môn và hội chẩn cho các trường hợp bị liệt mặt mức độ nặng. Sự hợp tác của đội ngũ này đảm bảo quy trình điều trị được thực hiện với kiến thức chuyên sâu.

Áp dụng công nghệ công nghệ nội soi 4K tiên tiến, hiện đại. Giúp dễ dàng bóc tách trong quá trình thực hiện hỗ trợ điều trị liệt mặt cho khách hàng chuẩn xác và hiệu quả. Hơn 95% bệnh nhân liệt mặt lâu năm được ch.ữ.a k.h.ỏi và phục hồi. Điều này chứng tỏ hiệu quả và sự tin tưởng từ phía bệnh nhân.

Đừng ngại kết nối với BV thẩm mỹ GangNam theo Hotline/Zalo: 0932.566.879 để được TƯ VẤN và HỖ TRỢ nếu bạn nhiều câu hỏi cần giải đáp khác nhé! 

LIỆT MẶT: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG, CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ 1
Bác sĩ Phùng Mạnh Cường

Bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật thẩm mỹ và tạo hình, BS Phùng Mạnh Cường đã trở thành cái tên quá quen thuộc trong lĩnh vực phẫu thuật thẩm mỹ tại Việt Nam và các chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ hàng đầu thế giới. Ông hiện là Chủ tịch Hiệp hội phẫu thuật thẩm mỹ Hàn Quốc KSAS khu vực Việt Nam. Đồng thời, là giáo sư danh dự của Trường đại học Catholic – một trong 3 trường đại học y khoa lớn nhất Hàn Quốc.

Điện thoại tư vấn: 0932566879

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *